Ile zarabiają lasy w Europie

Rok obrachunkowy 2006 (2005/2006) był dla większych europejskich gospodarstw leśnych pomyślny pod względem ekonomicznym - tak wynika z przedstawionych przez nie raportów rocznych. Z boomu na drewno profitowały zarówno państwowe, jak i niepaństwowe podmioty.

Państwowe gospodarstwa leśne Europy maja praktycznie ten sam cel nadrzędny: prowadzenie zrównoważonej gospodarki leśnej w wymiarze ekologicznym, społecznym i ekonomicznym. Co do tego ostatniego - zdaniem państwowych gospodarstw leśnych - jest to godzenie uzyskiwania możliwie dużych zysków ze stymulowaniem rozwoju partnerskich branż gospodarki, takich jak przemysł drzewny czy usługi leśne.

W europejskim leśnictwie spotyka się różne modele państwowych gospodarstw: od jednostek budżetowych (Wielka Brytania), przez organizacje o statusie specjalnym (Finlandia) i zakłady prawa publicznego (Bawaria), po jednoosobowe spółki akcyjne (Austria, Szwecja). Wszędzie daje się przy tym zauważyć zjawisko, które można by nazwać narcyzmem narodowym elit leśnictwa państwowego. Polega ono na tym, że elity te niestrudzenie wychwalają przed społeczeństwem swój model państwowego leśnictwa jako najbardziej postępowy, najlepiej spełniający postulaty zrównoważonego rozwoju i będący obiektem zazdrości innych nacji. Za awangardę wielofunkcyjnego i zrównoważonego leśnictwa, na której powinna wzorować się reszta leśnej Europy, uważają się i Brytyjczycy kierujący jednostkami budżetowymi, i Austriacy zarządzający spółka akcyjną. W rzeczywistości każdy model ma swoje dobre i złe strony.

Metsähallitus, Finlandia

W 2006 roku Państwowe Gospodarstwo Lesne „Metsähallitus" (12 mln ha gruntów i wód, 3,4 mln ha lasów gospodarczych, 1800 pracowników) zanotowało zysk operacyjny w wysokości 81 mln euro i obroty rzędu 268 mln euro. Są to znacząco lepsze wyniki niż w roku 2005 (odpowiednio 56 mln i 229 mln euro). Do poprawy wskaźników ekonomicznych przyczynił się przede wszystkim wzrost cen drewna. Rada nadzorcza Metsähallitusa zaproponowała, żeby za rok 2006 gospodarstwo odprowadziło do budżetu państwa 65,4 mln euro (płatność ta stanowi rodzaj wypłacanej właścicielowi, czyli państwu dywidendy, z tytułu możliwości użytkowania jego majątku).

Sveaskog, Szwecja

Wartość sprzedaży netto na poziomie 6,03 mld koron szwedzkich oraz zysk z działalności podstawowej w wysokości 1,62 mld koron (ok. 177 mln euro) - takie wyniki finansowe osiągnął w 2006 roku szwedzki państwowy koncern leśny Sveaskog (3,4 mln ha lasów gospodarczych). Całkowity rozmiar dostaw drewna zrealizowanych przez Sveaskog w 2006 roku osiągnął poziom 13 mln m³ (szwedzkie lasy państwowe obracają również drewnem importowanym i skupowanym od właścicieli lasów niepaństwowych). Według stanu na koniec 2006 roku zatrudnienie w koncernie Sveaskog wynosiło 731 osób (na koniec 2005 r. 773 osoby).

Austriackie Lasy Związkowe S.A.

W roku gospodarczym 2006 spółka akcyjna Austriackie Lasy Związkowe S.A. (ALZ S.A.) rozwijała się pomyślnie we wszystkich obszarach swojej działalności. Wzrosła nawet - po raz pierwszy od 30 lat - liczba pracowników ALZ S.A. (obecny stan personelu to 1153 osoby). Spółka ma w swej pieczy 517 tys. ha lasów. Jest także współgospodarzem parków narodowych „Łęgi Naddunajskie" i „Alpy Wapienne".

W roku 2006 przychody ALZ S.A. wyniosły 205,8 mln euro, a zysk z działalności podstawowej - 25,5 mln euro (w roku 2005 odpowiednie wartości wynosiły 179,3 mln i 23,07 mln euro). Do budżetu państwa spółka odprowadziła łącznie 18 mln euro, w tym dywidendę (9,8 mln euro) i opłatę za możliwość pobierania pożytków z gruntów państwowych (8,2 mln euro).

Bawarskie Lasy Państwowe

Bawarskie Lasy Państwowe (BLP), utworzone w formie zakładu prawa publicznego w lipcu 2005 roku na bazie wcześniejszej administracji leśnej landu Bawaria, przypominają pod względem struktury zarządzania spółkę akcyjną: maja trzyosobowy zarząd i dziewięcioosobową radę nadzorczą, której prezesem jest minister rolnictwa i leśnictwa w rządzie krajowym Bawarii). W roku gospodarczym 2005/2006 (Okres obrachunkowy od 1 lipca 2005 do 30 czerwca 2006) BLP, gospodarując w lasach o łącznej powierzchni 800 tys. ha, zanotowały przychody rzędu 270 mln euro oraz zysk z działalności podstawowej w wysokości 27,3 mln euro. Swojemu właścicielowi, landowi Bawaria, gospodarstwo wypłaciło dywidendę w wysokości 15 mln euro.

Lasy Państwowe Wielkiej Brytanii

Wszystkie trzy brytyjskie państwowe gospodarstwa leśne - szkockie, angielskie i walijskie - są jednostkami budżetowymi, dotowanymi albo przez rządy krajowe (w przypadku Szkocji i Walii) albo przez rząd brytyjski (w przypadku Anglii). Komisje leśne pełnia funkcję zarówno ministerstw leśnictwa w odpowiednich rządach, jak i terytorialnej administracji leśnej danego kraju. Komisja Leśna Szkocji i Komisja Leśna Anglii gospodarują w lasach państwowych za pośrednictwem swoich agend: Gospodarstwa Leśnego Szkocji i Gospodarstwa Leśnego Anglii. Komisja Leśna Walii bezpośrednio gospodaruje w walijskich lasach państwowych.

W roku gospodarczym 2005/2006 (okres obrachunkowy od 1 kwietnia 2005 do 30 marca 2006) wszystkie brytyjskie państwowe gospodarstwa leśne z powodzeniem wykonały budżetowy preliminarz dotacji rządowych, uzyskując przy tym pewne oszczędności. W Szkocji (lasy o powierzchni 480 tys. ha, 916 pracowników) zanotowano stratę na działalności podstawowej w wysokości 25,9 mln funtów (ok. 38,3 mln euro). Wartość sprzedaży drewna ze szkockich lasów państwowych wyniosła blisko 35 mln funtów. Koszty pozyskania i wywozu drewna przekroczyły 21,6 mln funtów. Rozmiar pozyskania drewna osiągnął poziom 2,96 mln m³, przy czym 1,54 mln m³zostało sprzedanych na pniu, a 1,42 mln m³ - po wyróbce.

Więcej w LAS POLSKI 15-16/2007