Strategia Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska na lata 2009-2012

Na konferencji prasowej w siedzibie Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej 10 marca prezes NFOŚiGW dr Jan Rączka oraz jego zastępczynie: Bernadetta Czerska i Małgorzata Skucha, przedstawili tezy do przygotowywanej strategii Funduszu na lata 2009-12.

 

Jak poinformował prezes J. Rączka, zręby strategii uzgodniono 5 marca na posiedzeniu Rady Nadzorczej Funduszu, któremu przewodniczył podsekretarz stanu w Ministerstwie Środowiska Stanisław Gawłowski. Wziął w nim także udział minister środowiska prof. Maciej Nowicki.

Jak zapisano w preambule formułowanej strategii, misją Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej jest pomoc jednostkom samorządu terytorialnego, instytucjom publicznym, przedsiębiorstwom i organizacjom społecznym w finansowaniu i wdrażaniu działań służących ochronie środowiska.

 

 

Cel główny - poprawa stanu środowiska

- Rząd polski powierzył Funduszowi zadania związane z alokowaniem, zarządzaniem, przekazywaniem i monitorowaniem środków z funduszy unijnych. Jednak szybka i pełna absorpcja środków unijnych - zaznaczył J. Rączka - nie może przesłonić zasadniczego celu, jakim te środki służą, tzn. poprawy stanu środowiska i jakości życia mieszkańców Polski.

 

Jak wynika ze strategii, po wypełnieniu zobowiązań akcesyjnych popyt na środki publiczne przeznaczone na ochronę środowiska zmaleje. A wtedy środki finansowe Funduszu powinny służyć bardziej uruchomieniu zasobów komercyjnego sektora finansowego (w tym BOŚ) niż samodzielnemu zaspokajaniu potrzeb finansowych klientów.

 

 

Priorytetem - energia odnawialna

Bardzo ważne zobowiązanie międzynarodowe Polski to zwiększenie podaży elektryczności, wytwarzanej z odnawialnych źródeł energii. W świetle skromnego potencjału oraz wysokich kosztów rozwój odnawialnych źródeł energii oraz racjonalizacja jej zużycia powinny stać się sprawą priorytetową. W przyszłości znacząca część budżetu Funduszu będzie przeznaczona na te cele.

 

Ochrona przyrody oraz edukacja ekologiczna są i będą najważniejszymi dziedzinami w kategorii tzw. projektów usługowych. Fundusz powinien inicjować tutaj działania przez ogłaszanie konkursów na realizację określonej klasy projektów usługowych. Nowa formuła ich finansowania powinna być wynikiem otwartego dialogu z organizacjami pozarządowymi.

 

Fundusz powinien też pełnić komplementarną rolę wobec wojewódzkich funduszy ochrony środowiska, EkoFunduszu, BOŚ, BGK oraz innych instytucji finansowych. Fundusz jest otwarty na współpracę z tymi podmiotami. Część zadań może być efektywniej wykonywana przez inne podmioty, co pozwoli uwolnić zasoby, które wyzwolą szybsze i skuteczniejsze działania w obszarze stanowiącym wyłączną domenę NFOŚiGW.

Dobre relacje NFOŚiGW i LP

Na pytanie, jak w świetle przygotowywanej strategii będzie przebiegała współpraca Narodowego Funduszu z Lasami Państwowymi, wiceprezes Bernadetta Czerska odpowiedziała, że dobre kontakty tych dwóch instytucji mają już swoją tradycję. A w ubiegłym tygodniu Władysław J. Majka, wiceprezes NFOŚiGW, spotkał się z dyrektorem generalnym Lasów Państwowych Jerzym Piątkowskim, aby wyznaczyć kolejne cele współdziałania Narodowego Funduszu i Lasów.

 

NFOŚiGW, tak jak do tej pory, będzie się koncentrował na dużych projektach o znaczeniu narodowym oraz regionalnym. Nie oznacza to, że mniejsze projekty zostaną pominięte. Te rozproszone, drobne, o znaczącym łącznym efekcie ekologicznym (np. programy dotacyjne czy programy dopłat do oprocentowania kredytów), będą wspierane przez współpracę z partnerami.

 

 

Złotówki na leśne arboretum i żubry

Warto przypomnieć, że w 2007 r. przedsięwzięcia finansowane przez Narodowy Fundusz na rzecz Lasów Państwowych były realizowane w ramach programu 5.2 „Zwiększenie lesistości kraju oraz ochrona zasobów leśnych". Dotyczyły one zalesienia gruntów własności Skarbu Państwa lub gmin, ochrony ekosystemów leśnych przed szkodami powodowanymi przez czynniki biotyczne i abiotyczne, rozwoju bazy szkółkarskiej na renaturalizację ekosystemów leśnych i zalesienia.

 

Dotacje, które realizowało leśnictwo w 2007 r., oprócz wymienionych celów przeznaczono na eliminację presji na obszary przyrodniczo cenne, przez ograniczenie niskiej emisji, poprawę gospodarki ściekowej oraz na usuwanie materiałów zawierających azbest z obszarów Lasów Państwowych i obiektów czy gruntów będących własnością Skarbu Państwa lub gmin.

 

W ochronie przyrody i krajobrazu w ubiegłym roku realizowano umowy m.in. z Nadleśnictwem Janów Lubelski na arboretum leśne (dotacja na kwotę 239 tys. zł), Nadleśnictwem Nowa Dęba na reintrodukcję cietrzewia w miejscu jego naturalnego występowania na terenie ośrodka hodowli zwierzyny Lasów Państwowych (262,5 tys. zł).

 

Z kolei Nadleśnictwo Niepołomice wypełniało umowę na ochronę gatunkową żubrów w OHZ Niepołomice w postaci dotacji w kwocie 88,55 tys. zł, a Regionalna Dyrekcja LP w Krośnie - kompleksową opiekę nad żubrami na terenie nadleśnictw bieszczadzkich w latach 2007-2008 w formie dotacji w wysokości 134 tys. zł.

 

 

Oczekiwanie na 175 mln zł

W 2007 r. NFOŚiGW zawarł z Lasami Państwowymi tylko jedną umowę na kwotę 650 tys. zł. Pieniądze przeznaczono na zakup sprzętu diagnostycznego do analizy ekspresji genów służącego do prowadzenia testów i oceny leśnego materiału podstawowego oraz do badań leśnego materiału rozmnożeniowego. Była to umowa dotacji z Instytutem Badawczym Leśnictwa.

 

Brak większej ilości zawartych umów wynika z faktu, że wszystkie zadania objęte programem 5.2 w przypadku Lasów Państwowych (dotychczasowego głównego odbiorcy pomocy) wymagają wyrażenia zgody na udzielenie pomocy publicznej.

 

Jak poinformował Departament Ochrony Przyrody Narodowego Funduszu, w Komisji Europejskiej toczy się proces notyfikacyjny indywidualnej pomocy publicznej NFOŚiGW dla PGL LP na lata 2007-2013 w wysokości 175 mln zł. Przypuszcza się, że mimo początkowego wstrzymania tej kwoty przez KE Lasom Państwowym dofinansowanie Narodowego Funduszu zostanie odblokowane. Powinno to nastąpić w ciągu około dwóch miesięcy.

 

Eugeniusz Pudlis
„Echa Leśne"

Źródło: lp.gov.pl